Sink köp üns berilmeýän mikroelementleriň biridir, ýöne ol haýwanlaryň iýmitinde köp agyrlyk döredýär. Ol fermentleriň işinde, immun reaksiýalarynda, deri saglygynda we ösüşde rol oýnaýar. Ýeterlik sink bolmasa, haýwanlar özleri gerek bolan ýaly işläp bilmeýärler. Emma mesele şu ýerde - ähli sink deň derejede döredilmeýär. Iýmitiňize goşýan görnüşiňiz onuň näçesiniň haýwan tarapyndan hakykatdanam ulanylýandygyna we näçesiniň diňe bedenden geçýändigine uly täsir edýär.
Bu makalada biz organiki sink bilen organiki däl sinkiň arasyndaky tapawudy düşündirip geçeris, ylmy barlaglaryň hakykatda näme diýýändigine göz aýlarys we näme üçin has köp iým öndürijileriniň zatlary üýtgetmäge başlaýandygy barada gürrüň ederis.
Organiki däl sink näme?
Organiki däl sink köp adamlaryň köp wagt bäri ulanyp gelýän zadydyr.sink oksidi (ZnO)wesink sulfaty (ZnSO₄)Bular ýönekeý mineral duzlary — kisloroda ýa-da kükürde baglanan sink atomlary — we sinkiň ýönekeý çeşmesi hökmünde iýmite garyşdyrylýar.
Olaryň şeýle meşhur bolmagynyň esasy sebäbi örän ýönekeý: olar arzan we belli bir derejede täsir edýär. Sink oksidi guş we doňuz iýmitlerinde giňden ulanylýar we onlarça ýyl bäri iň gowy wariant bolup gelýär (Çeşme:Biol Trace Element Res).
Ýöne bir kemçilik bar. Organiki däl sink haýwanlar üçin aňsat siňdirilmeýär. Onuň köp bölegi göni iýmit siňdiriş ulgamyndan geçip, beýleki ujuna dökün bilen çykýar. Bu, haýwanyň diňe dogry iýmitleniş maksadyna ýetmek üçin gerek bolandan has köp goşýandygyňyzy we galanynyň zaýalanýandygyny aňladýar.
Organiki sink näme?
Organiki sink başgaça çemeleşmedir. Öndürijiler sinki diňe çig mineral görnüşinde goşmagyň ýerine, ony organiki molekula - meselem, aminokislota ýa-da belok bilen baglanyşdyrýarlar. Bu proses helat ýa-da kompleks diýilýän zady döredýär.
Umumy görnüşler şulary öz içine alýarsink metionin, sink glisin, sink proteinaty wesink aminokislotasy helatlaryBular nano-sink bilen birmeňzeş däl (ol düýbünden başga kategoriýa), ýöne umumy pikir sinki haýwanyň iýmit siňdiriş ulgamy üçin has tanalýan we ulanyp boljak etmekdir.
Organiki sink organiki molekula bilen baglanyşykly bolany üçin, ol iýmit siňdiriş ulgamynda has durnukly we fitat (ösümlik esasyndaky iýmitlerde tapylýan anti-iýmit maddasy) ýaly zatlar bilen baglanyşmagy has az mümkin (Çeşme:Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasy). Şeýle hem, ol dürli ýollar arkaly, hususan-da, peptid we aminokislota daşamak ulgamlary arkaly siňýär, bu bolsa ony bedeniň hakykatdan ulanmagy üçin has elýeterli edýär (Çeşme:J Anim Sci.).
Tiz jogap: Organiki sink we organiki däl sink
| Faktor | Organiki sink | Organiki däl sink |
| Bioelýeterlilik | Ýokary | Aşak |
| Absorbsiýa netijeliligi | Has gowy | Ortaça |
| Mineral özara täsirleri | Azaldylan | Ýokary |
| Daşky gurşawa täsir | Sinkiň çykarylyşynyň pesligi | Sinkiň ýokary derejede bölünip çykmagy |
| Bir tonna üçin çykdajy | Ýokary | Aşak |
| Siňdirilen sinkiň bir birliginiň bahasy | Köplenç bäsdeşlikli | Has ýokary bolmagy mümkin |
| Stress döwründe netijelilik | Has gowy | Ortaça |
| Umumy görnüşler | Sink Metionin, Sink Glisinat, Sink Proteinat | Sink sulfaty, Sink oksidi, TBZC |
Esasy tapawut: Bioelýeterlilik
Bu deňeşdirmäniň hakykatdanam esasy özeni. Bioelýeterlilik diňe goşýan sinkiň näçesiniň haýwanyň bedeninden çykarylmagyň ýerine, onuň içinde peýdaly bir zat edýändigini aňladýar.
Köp sanly barlaglarorganiki sinkiň organiki däl sinkden has bioelýeterlidigini görkezdiler. Ösüp gelýän doňuzlar bilen geçirilen bir synagda, barlagçylar organiki sinkiň elýeterliliginiň organiki däl sinkden has ýokarydygyny anykladylar, sebäbi organiki sink inçe içegäniň soňky böleginde has ereýän bolup galýar.
Broýler towuklarynda sink metionininiň sink oksidine garşy ulanylmagyny öwrenen gözlegde, 80 mg/kg organiki sink kabul eden guşlaryň organiki däl sink kabul eden guşlara garanyňda beden agramynyň has gowy artýandygyny we iýmit konwersiýa gatnaşygynyň pesdigini anyklandy. Iň esasy zat bolsa, organiki däl sink kabul eden guşlar hakykatdanam öz nejasy bilen has köp sink çykarýarlar.
2023-nji ýylyň meta-analiziTowuk ýumurtgalaryny ýygnaýan towuklar barada maglumatlara giň gerimde göz aýladylar. Olar näme tapdylar? Organiki däl sinki organiki sink bilen çalşyrmak ýumurtga öndürilişini 1,46% ýokarlandyrdy, ýumurtganyň gabygynyň galyňlygyny 0,01 mm artdyrdy we ýumurtganyň gabygynyň garşylygyny 0,11 kgf/sm² ýokarlandyrdy. Bu sanlar uly ýaly bolup görünmese-de, uly möçberli operasiýany alyp baranyňyzda, hatda kiçi göterim artykmaçlyklary hem çalt jemlenýär.
Näme üçin iým öndürijiler organiki sinke has köp üns berýärler
Organiki sink has bioelýeterli bolany üçin, köplenç has pes goşulyş derejesini ulanyp, şol bir ýa-da has gowy netijeleri alyp bilersiňiz. Bu bolsa iýmitde az mineral, az galyndy we goşundynyň her kilogramy üçin has gowy girdeji diýmekdir.
Köp sanly mal görnüşlerinde - broýlerlerde, doňuzlarda, süýt berýän sygyrlarda we gölelerde - geçirilýän ylmy barlaglar organiki sinkiň organiki däl çeşmelere garanda has gowy ösüşi, iýmit netijeliligini we immun funksiýasyny goldaýandygyny yzygiderli görkezýär.
Mysal üçin, semretýän guzylarda organiki sink goşundylary (sink metionin we sink glisin) gözegçilik topary bilen deňeşdirilende gündelik agramyň artmagyny we iýmiň konwersiýa gatnaşygyny ep-esli gowulandyrdy. Organiki çeşmeler, adatça, organiki däl çeşmelerden has biologik taýdan işjeň hasaplanýar we elýeterliligiň ýokary bolmagy has köp öndürijileri bu geçişi etmäge iterýär (Çeşme:Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasy).
2024-nji ýylda geçirilen meta-analiz, süýtden aýrylan doňuz çagalarynda organiki sink goşmagyň ortaça günlük gazanjy we iýmit konwersiýa gatnaşygyny ep-esli gowulandyrandygyny, orta dozada goşundynyň has oňyn täsirleri görkezýändigini tassyklady.
Bu, organiki sinkiň hakykatdanam parlaýan ugurlarynyň biridir. Broýler towuklary boýunça 2024-nji ýylda geçirilen gözlegde 80 mg/kg organiki sink iýýän guşlaryň has uzyn we giň owlaklarynyň (iýmit maddalaryny özleşdirýän içegedäki barmak ýaly çykyndylar) we has ýüzleý kriptleriniň (aslynda içege saglygy üçin gowy alamat) bardygyny ýüze çykaryldy. Organiki däl sink toparynda sinkiň has ýokary bölünip çykarylmagy görkezildi.
Aýry bir gözlegBroýler towuklarynda geçirilen barlaglarda sink metionininiň goşundysynyň peýdaly Lactobacillus bakteriýalarynyň sanyny köpeltýändigi, E. coli-niň sanynyň bolsa azalandygy anyklandy - bu bolsa içege saglygy we kesellere garşy durmak üçin uly üstünlikdir.
Haýwan önümçiliginde stres bolýar - bu gaçylmaz. Emma organiki sink çeşmeleri bilen iýmitlenen doňuzlaryň stres şertlerine organiki däl çeşmeler bilen iýmitlenen doňuzlara garanyňda has gowy jogap berýändigi subut edildi. Barlaglar organiki sinkiň içegedäki immun signal ýollaryna täsir edip, immun jogabyny gowulandyryp, iltihaby azaldyp biljekdigini görkezýär.
Geliň, ekologiýa tarapy barada gürleşeliň
Bu ýerde gürrüň has-da gyzykly bolýar. Käbir önümçilik ulgamlarynda organiki däl sink, esasanam sink oksidi, gaty ýokary derejede ulanyldy. Emma şol sinkiň köp bölegi özleşdirilmeýär. Haýwan onuň köp bölegini çykarýar we şol sink dökünde, soňra bolsa toprakda toplanýar. Wagtyň geçmegi bilen, bu toplanma hakyky ekologiýa meselesine öwrülýär.
ÝB muny öňünden görüpdi. Olar ýyllarboýy sink boýunça düzgünleri güýçlendirip gelýärler. 2022-nji ýyldan bäri ÝB-niň agza döwletlerinde sink oksidiniň farmakologik dozalary (doňuzlarda süýtden aýrylandan soňky içgeçmäni gözegçilikde saklamak üçin ulanylýan ýokary derejeler) gadagan edildi. Täze düzgünler iýmitdäki umumy sinkiň mukdaryny takmynan 150 ppm bilen çäklendirýär. Kanada hem şuňa meňzeş ugurda barýar, 2027-nji ýyla çenli sinkiň goşulmagyny 150 bilen 350 ppm aralygynda çäklendirjek täze düzgünleriň kabul edilmegine garaşylýar.
Ýokary durnuklylykly sink üpjün edijisini gözleýärsiňizmi?
SUSTAR sink glisinini aşakdakylar bilen üpjün edýär:
✓ 58% Zn
✓ Dioksin mukdarynyň azlygy
✓ FAMI-QS sertifikaty bilen tassyklanan
✓ Global eksport goldawy
Şu gün nusga soraň.
Haýwanlaryň hakykatda näçe sink saklaýandygyna seretseňiz, tapawut örän uly. 2012-nji ýylda geçirilen gözlegde alymlar organiki taýdan baglanyşykly sinkiň, esasanam sink metioninden we sink drožžasyndan alnan sinkiň, has gowy bioelýeterliligi sebäpli sink oksidiniň ýokary dozasynyň ornuny tutup biljekdigini anykladylar. Az sink goşulsa, az sink çyksa, daşky gurşawa täsiri az bolar.
2025-nji ýylda geçirilen has täze gözlegdoňuzlar boýunça geçirilen barlaglar hem şuňa meňzeş netijä geldi: minerallaryň organiki we nano görnüşleri bioelýeterliligini ýokarlandyrdy we fekal bölünip çykmagy azaldýar. Daşky gurşawy goramak düzgünlerini berkitmäge synanyşýan wagtyňyz bu uly mesele.
Bazar hereket edýär
Iým öndürijiler diňe daşky gurşaw üçin dogry iş bolandygy üçin däl, eýsem gowy iş bolandygy üçin hem çalyşýarlar. Global organiki mikroelementler bazarynyň bahasy 2025-nji ýylda 841,9 million ABŞ dollaryna deň boldy we 2035-nji ýyla çenli ýyllyk 5,9% ösüş bilen 1,5 milliard ABŞ dollaryna ýetmegine garaşylýar. Şol bazarda sink iň uly paýy eýeleýär - 2025-nji ýylda umumy paýyň ýarysyna golaýy, sebäbi ol metabolizmde, immunitetde, köpelişde we dokumalaryň bitewüliginde möhüm rol oýnaýar (Çeşme:BazarYlmy barlagHasabat).
Iri oýunçylar — Cargill, Zinpro, Nutreco, Alltech, DSM — bu ulgama uly maýa goýýarlar. Eger pudak liderleri şeýle hereket edýän bolsalar, üns bermek peýdalydyr.
Özüň bilen alyp gidýän nahar
Organiki däl sink, esasanam, çäkli býujetler we esasy formulalar bilen işleýän bolsaňyz, öz ornuny saklaýar. Emma subutnamalar köpelýär. Organiki sink has ýokary bioelýeterliligi, haýwanlaryň has gowy öndürijiligini, sagdyn içegeleri we daşky gurşawa az täsir etmegi üpjün edýär.
Eger mineral galyndylary azaltmak, iýmiň netijeliligini ýokarlandyrmak we kadalaşdyryjy üýtgeşmelerden öňde bolmak isleýän bolsaňyz, organiki sink başlangyç üçin akylly ýerdir.
Organiki sinki haçan saýlamaly?
Organiki däl sink haçan gowy saýlaw bolýar?
Organiki däl sink aşakdaky ýagdaýlarda amatly bolmagynda galýar:
Köp soralýan soraglar
Organiki sink organiki däl sinkden has bioelýeterlimi?
Hawa. Organiki sink, adatça, has bioelýeterlidir, sebäbi ol aminokislotalara ýa-da beýleki organiki molekulalara bagly bolup, siňdirilişini peseldýän özara täsirlerden gaça durmaga kömek edýär.
Iň köp ulanylýan organiki däl sink çeşmesi näme?
Sink sulfaty haýwan iýmitinde iň giňden ulanylýan organiki däl sink çeşmesidir, emma TBZC barha meşhur bolýar.
Organiki sink haýwanlaryň işini gowulandyrýarmy?
Köp sanly barlaglar, esasanam stress şertlerinde immunitetiň, köpelmegiň, toýnak saglygynyň, deriniň hiliniň we iýmitiň netijeliliginiň gowulanýandygyny görkezýär.
Organiki sink gymmatrak bahadan satyn almaga mynasypmy?
Bolup biler. Ykdysady gymmatlyk haýwanlaryň görnüşlerine, önümçilik maksatlaryna, iým çykdajylaryna we garaşylýan netijelilik peýdasyna baglydyr.
Organiki we organiki däl sink bilelikde ulanylyp bilnermi?
Hawa. Köp döwrebap iýmitlendirme maksatnamalary iýmitlenmegi we çykdajylaryň netijeliligini deňleşdirmek üçin iki çeşmäni hem birleşdirýär.
Sustar barada
Salgylanmalar
1. Saber, HS, Alian, HA Nano Sink Oksidi Broýler towuklarynda ösüş tizligini, jesediň häsiýetlerini, etiň himiki düzümini, syworotkanyň we dokumalaryň mineral profillerini, mineral saklanyşyny we içege morfologiýasyny organiki däl we organiki sink bilen deňeşdirilende gowulandyrýar. Biol Trace Elem Res 204, 909–924 (2026).
2.FAO AGRIS - Oba hojalyk ylmy we tehnologiýasy boýunça halkara ulgamy, Sink çeşmeleriniň bioelýeterliligi we olaryň broýlerlerde we doňuzçalarda fitat bilen özara täsiri 2013
3.Nitrayowa S, Windisch W, fon Heimendahl E, Müller A, Bartelt J. Doňuzlarda dürli çeşmelerden alynýan sinkiň bioelýeterliligi. J Anim Sci. 2012 Dekabr;90 Goşmaça 4:185-7.
4.Nihon Çikusan Gakkaiho 70-nji tom (1999) 3-nji sany, Ösüp gelýän doňuzlar üçin sink aminokislotasy helatynyň elýeterliligi
5.da Silva, GD, Maia, J., da Silva Costa, L. we başg. Ýumurtgalaýan towuklar üçin organiki ýa-da organiki däl sink? Sink çeşmeleriniň ýumurtgalama işine, ýumurtga hiline we sinkiň bölünip çykmagyna täsiriniň ulgamlaýyn syny we meta-analizi. Biol Trace Elem Res 202, 2812–2827 (2024).
6.FAO AGRIS - Oba hojalyk ylmy we tehnologiýasy boýunça halkara ulgamy, Organiki we organiki däl sink goşundylarynyň semretilýän guzylaryň öndürijiligine, siňdiriş ukybyna, garyn we gan parametrlerine täsiri 2024
7.FAO AGRIS - Oba hojalyk ylmy we tehnologiýasy boýunça halkara ulgamy, Ross 308 broýler rasionlarynda sinkiň dürli çeşmeleri we derejeleri: Onuň öndürijilige, iýmit maddalarynyň ulanylyşyna, içege morfologiýasyna we mikrob düzümine täsiri 2024
8. Haýwanlar üçin iým çeşmeleri, doňuzlar üçin iým maddalarynda sinkiň, misiň, demiriň, marganesiň we seleniň elýeterliligi we çeşmeleri
9. Bazar barlaglary baradaky hasabat, haýwan iými organiki mikroelementler bazarynyň mümkinçilikleri, ösüş hereketlendirijileri, senagat meýilleriniň seljermesi we 2026-2035-nji ýyllar üçin çaklamasy
Mugt maslahat
Nusgalary soraň
Biz bilen habarlaşyň
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 10-njy iýuny
